Zaključci Predsjedništva Narodnog pokreta „Svojim putem“ Igora Radojičića, ogolili su duboke pukotine unutar Pokreta Sigurna Srpska (PSS), ali i otvorili pitanje njegovog političkog opstanka u postojećem formatu.
Iako su u uvodnom dijelu dokumenta naglašeni pozitivni trendovi – rast interesovanja građana, jačanje organizacije i vidljivost u javnosti – suština poruka NPSP-a ide u potpuno drugom pravcu: nezadovoljstvo odnosom PDP-a, a posredno i Draška Stanivukovića, prema partnerima u zajedničkom projektu.
U političkom prevodu, riječ je o prvom ozbiljnom javnom signalu da Narodni pokret „Svojim putem“ razmatra i najradikalniju opciju – izlazak iz PSS-a – ukoliko se ne razjasne odnosi, ne redefinišu pravila i ne otklone, kako tvrde, strateške greške koje prijete da kompromituju cijelu ideju „Sigurne Srpske“.
Neprihvatljivo približavanje SNSD-u
Najosjetljivija i politički najeksplozivnija tačka zaključaka odnosi se na odnos PDP-a prema SNSD-u. NPSP bez uvijanja poručuje da je za njih „apsolutno neprihvatljivo bilo kakvo koaliranje sa SNSD-om“, te zahtijeva od PDP-a da se, prije početka rokova za opšte izbore, jasno izjasni o svom statusu u lokalnim zajednicama gdje je u vlasti ili koaliciji sa strankom Milorada Dodika.
Iako se SNSD ne pominje direktno u kontekstu Draška Stanivukovića, politička poruka je jasna: svaki oblik institucionalne ili političke saradnje sa vladajućom strankom ruši osnovnu ideju PSS-a kao alternative vlasti. Za Radojičićev pokret, takvo približavanje nije taktičko pitanje, već crvena linija.
U tom smislu, zaključci NPSP-a mogu se čitati i kao upozorenje da dio opozicije, pred opšte izbore, pokušava da igra na dvije strane – zadržavajući opozicionu retoriku na republičkom nivou, a pragmatične aranžmane na lokalnom.
Koalicija ili pripojeni odnos
Drugi ključni problem koji NPSP detektuje jeste način funkcionisanja PSS-a iznutra. Radojičićev pokret podsjeća da je jedan od osnivača koalicije, a ne „pripojeni subjekt“, te da je sve izraženiji utisak da se kadrovi PDP-a ponašaju kao da je NPSP organizaciono i politički podređen.
U dokumentu se otvoreno govori o nedovoljnoj zastupljenosti kadrova NPSP-a, ignorisanju njihovog stručnog potencijala, ali i o povremenim javnim napadima funkcionera PDP-a na rukovodstvo i članove NPSP-a. Do sada su, kako navode, na te napade ćutali, ali poručuju da to više neće biti slučaj.
To je jasan signal da se odnosi unutar PSS-a više ne vode iza zatvorenih vrata, već izlaze na političku scenu – sa svim posljedicama koje takva dinamika nosi.
Izborne liste kao tačka pucanja
Poseban akcenat stavljen je na Aneks 2 Koalicionog sporazuma, odnosno na raspodjelu mjesta na izbornim listama za opšte izbore. NPSP traži da se do 1. marta potvrdi okvir koji bi garantovao realnu parlamentarnu zastupljenost – najmanje tri pozicije sa stvarnim šansama za ulazak u Narodnu skupštinu Republike Srpske.
Poruka je nedvosmislena: simbolično učešće ili „utješna nagrada“ u vidu nosioca kompenzacione liste za Parlament BiH nije prihvatljiva. Ukoliko bi to bio maksimum ponude, NPSP već sada poručuje da predsjednik pokreta neće biti kandidat PSS-a za PD PS BiH, te da će se razmotriti samostalan izlazak na izbore.
U tom kontekstu, izlazak iz PSS-a prvi put se ne pominje kao teorijska mogućnost, već kao realna politička opcija.
Banjaluka kao ogledalo problema
Posebno mjesto u zaključcima zauzima Banjaluka, gdje su odnosi PDP-a i NPSP-a, kako se navodi, krajnje nerazjašnjeni. Radojičićev pokret podsjeća da je, uprkos skromnim resursima i kratkom postojanju, ostvario zapažen rezultat, dok PDP, sa gradonačelnikom i punom infrastrukturom vlasti, nije napravio proporcionalno veći iskorak.
Otvoreno se postavlja pitanje: da li je NPSP, putem PSS-a, dio izvršne vlasti u gradu ili ne, da li učestvuje u donošenju odluka i da li se tretira kao ravnopravan partner. Bez odgovora na ta pitanja, poručuju iz NPSP-a, teško je govoriti o nastavku saradnje.
PSS pred ozbiljnim raskršćem
Zaključci Narodnog pokreta „Svojim putem“ pokazuju da je Pokret sigurna Srpska ušao u najosjetljiviju fazu svog kratkog postojanja. Umjesto pitanja rasta i širenja, fokus se pomjera na elementarna pitanja povjerenja, odnosa snaga i političke dosljednosti.
Za Igora Radojičića i njegov pokret, dilema je jasna: ili će PSS ostati dosljedna alternativa vlasti, sa jasno definisanim odnosima i bez flerta sa SNSD-om, ili će se pretvoriti u još jednu široku, ali unutra praznu koaliciju.
U tom slučaju, izlazak iz PSS-a više ne bi bio politički rizik, već logičan nastavak puta – onog „svojim putem“, kako ga Radojičić od početka definiše.
Osipanje
Uprkos ambicioznim najavama i početnom rastu PSS-a kao „novog političkog faktora“ na opozicionoj sceni, poslednjih sedmica pokret pokazuje prve znakove unutrašnjih napetosti i osipanja kadrova, i tu nisu samo trzavice sa Radojičićevim pokretom u pitanju. Naime, dio funkcionera PSS-a, uključujući predsjednika i potpredsjednika opštinskog odbora u Petrovu, napustio je Pokret Sigurna Srpska i pristupio DEMOS-u, partiji koja gotovo da i ne postoji, što ukazuje na eroziju kohezije unutar struktura koje su trebale biti temelj konsolidovane opozicije.
Ovaj razvoj događaja otvara pitanje održivosti PSS-a kao koherentne političke formacije, naročito u svjetlu zahtjeva članova “Narodnog pokreta svojim putem” da se razjasne odnosi u koaliciji i poštuje uloga svakog partnera, te mogućeg preispitivanja njihovog daljeg zajedničkog političkog puta.
Pokret bez jasne linije razgraničenja
Jedan od ključnih problema koji se sve otvorenije prelama unutar Pokreta sigurna Srpska jeste izostanak jasne političke i vrijednosne linije razgraničenja. Od samog formiranja, PSS je zamišljen kao široki opozicioni kišobran, ali bez precizno definisanih granica – ko može, a ko ne može biti dio te priče, te gdje se povlači crvena linija u odnosu prema vlasti SNSD-a. Upravo na tom mjestu dolazi do sudara očekivanja i realnosti.
Za Narodni pokret svojim putem, svako približavanje SNSD-u, pa makar i na lokalnom nivou, predstavlja ozbiljan problem i direktno potkopavanje osnovne ideje zbog koje je PSS i formiran – stvaranja vjerodostojne alternative postojećoj vlasti. Otuda i insistiranje Radojičićevog pokreta da se prije ulaska u izbornu godinu razjasni status PDP-a u sredinama gdje je u koaliciji sa SNSD-om, jer bez tog razjašnjenja PSS ostaje politički nečitljiv, a u očima dijela javnosti i kompromitovan.
Širok kišobran, krhka konstrukcija
Jedan od ključnih aspekata koji se iz prethodnih analiza Pokreta Sigurna Srpska (PSS) jasno može iščitati jeste način na koji je ovaj politički subjekt skrojen – i šta ta konstrukcija govori o njegovom potencijalu i ograničenjima. PSS se u medijima i javnoj retorici predstavlja kao široka opoziciona alternativa, pokret „za sve ljude“ koji je „iznad stranaka i podjela“ i koji treba da objedini različite političke energije radi promjena u Republici Srpskoj.
Međutim, stvarna struktura i kadrovski profil pokreta ukazuju na suštinski drugačiju priču. Umjesto da okuplja širok spektar opozicionih snaga, PSS je prvenstveno privukao ljude iz jedne političke struje – Gradskog odbora PDP-a u Banjaluci i krug bliskih saradnika Stanivukovića, dok uticaj opozicionih kadrova iz drugih partija ostaje minimalan.
Posebno je indikativno što su među “zvučnijim” imenima u PSS-u oni koji su do juče bili dio vladajućih struktura – kao što su sam Igor Radojičić, dugogodišnji funkcioner SNSD-a i bivši nosilac ključnih funkcija, te Dejan Kojić, nekadašnji funkcioner vladajućeg DEMOS-a. Takav izbor ličnosti signalizuje da PSS, umjesto jasnog odsjeka od stare politike, u praksi često djeluje kao prostor za političku tranziciju i re-brendiranje onih koji su već bili dio sistema koji se formalno kritikuje, a jedan od najdrastičnijih primjera je i pristupanje Gojka Kličkovića, funkcionera svih dosadašnjih vlasti.
Bez tvrdokornih opozicionara
Ovu ocjenu dodatno potvrđuje i činjenica da PSS, iako formalno najavljuje okupljanje „svih kvalitetnih ljudi bez obzira na prošlost“, u praksi nije imao značajnijeg odjeka među ključnim opozicionim akterima izvan PDP-a, poput SDS-a, Narodnog fronta ili Pokreta Za pravu i red.
Još jedno važno obilježje jeste ideološka neodređenost pokreta. Iako se retorički pozicionira kao snaga promjena, PSS nema jasno definisanu granicu prema svojoj prošlosti – ili prema političarima koji su mijenjali stranačke boje više puta. To omogućava da se pod njegov politički kišobran smjeste ljudi sa vrlo različitim biografijama, ali i razvodnjava originalna opoziciona poruka i identitet.
Ovakav koncept nosi ambivalentne posljedice: s jedne strane, on je doprinio brzom širenju mreže i privlačenju kadrova, ali s druge strane, stvara prostor za unutrašnje tenzije – jer očigledno nije uspostavljena jasna koordinacija interesa ni mehanizmi partnerskog odnosa među osnivačima, što dodatno komplikuje odnose unutar koalicije i potencijalno otežava PSS-u da nastavi kao koherentan politički subjekt.
