NEVESINJE – Parastosom, polaganjem vijenaca i Javnom tribinom danas je u Nevesinju obilježeno dvadeset pet godina od nastanka „Osme hercegovačke motorizovane brigade”, prve koja je u Republici Srpskoj dobila Orden Nemanjića. O nastanku brigade govorili su bivši komandanti, predstavnici društvenog i političkog života, dok su se predstavnici BORS-a osvrnuli na (ne)brigu države i opštine Nevesinje prema onima koji su stvarali Srpsku.
Obespravljeni demobilisani vojnici, RVI i članovi porodica poginulih smješteni u posljednje redove Velike sale, sa ogorčenjem su slušali podatke koje je iznio predsjednik Odbora ratnih vojnih invalida i zamjenik predsjednika BORS-a, Vojin Gušić.
,,Na ratištima u Mostaru, Nevesinju i Konjicu stradala su 683 borca. Od ukupno 154 djece poginulih boraca koji danas žive u Nevesinju njih 49 je nezaposleno. U Nevesinju žive 424 ratna vojna invalida, razvrstani su u deset kategorija, na birou se nalazi njih 125, među njima osam teških invalida. Na evidenciji nevesinjskog Zavoda za zapošljavanje danas se nalazi 670 boraca, od njih su 529 borci prve kategorije”, rekao je Gušić i istakao da veliki broj demobilisanih boraca, sem ratnog, nema dana radnog staža.
Borika Šiljegović je u Odbrambeno-otadžbinskom ratu izgubila sina, brata i bratića. Kroz suze priča o ratnim strahotama i bolu koji ne prolazi.
,,Možete li samo da zamislite šta ovaj dan predstavlja za jednu majku, jednu sestru. Ne daj Bože da se ikada više ponovi”, kaže Šiljegovićeva.
Pročitan je telegram Novice Gušića, ratnog komandanta brigade koji je ,,pozdravio slobodarsko Nevesinje” i rekao da se ne smiju zaboraviti borci koji su život dali za slobodu.
Zoran Janjić, jedan od komadanata brigade kaže da ne može da se otme utisku da je spisak poginulih boraca predugačak.
,,Većina tih boraca je poginula u toku maja i juna 1992. godine kada su otpočela vojna dejstva na jedinice vojske RS-a koje su u Hercegovini bile tek u formiranju”, kaže Janjić koji je na Akademiji pomoću ratnih karti prisutnima objasnio koju teritoriju su branili pripadnici ,,Nevesinjske brigade” uz pomoć ,,Druge lake” i ostalih hercegovačkih jedinica.
Načelnik opštine Nevesinje Milenko Avdalović je rekao da da je ovaj datum važan dan u istoriji Nevesinja i Hercegovine. Kaže da je ,,Nevesinjska brigada” formirana u opštem haosu nakon povlačenja vojske i civila iz doline Neretve.
,,Da nije bilo 16. juna 1992. geografska karta Hercegovine i RS-a bi bila drugačija. A tada formirana brigada je zauzela položaje koje je čuvala sve do Dejtonskog sporazuma”, kaže Avdalović.
Ratni načelnik opštine Nevesinje Vukan Bratić govorio je o saradnji civilne i vojne vlasti, formiranju kriznog štaba i zbrinjavanju hiljada izbjeglica iz doline Neretve.
Ratni pukovnici Zoran Pejanović i Ranko Prodanović su opisali događaje vezane za prvu i drugu ,,Mitrovdansku bitku”, kada je, nadljudskim naporima odbranjeno Nevesinje i Istočna Hercegovina na koje su djelovale hrvatsko-bošnjačke snage višestruko brojnije uz artiljerijsku podršku.
Ratni oficir Vojske RS-a i trenutni komandir policijske stanice u Nevesinju Slavenko Lučić govorio je o učešću vojske i policije na drugim ratištima u kojima su se borili na najžešćim ratištima. Istakao je da su se vojnici i policajci sa ratišta širom Srpske vraćali svijetla obraza. U svom izlaganju Lučić je nabrojao stradale saborce iz svih krajeva Hercegovine rekavši da preživjeli imaju zasluge, ali da najveće pripadaju onima koji danas nisu sa nama.
Branka Filimonović je govorila o ulozi žene u Odbrambeno-otadžbinskom ratu, humanitarnom radu kao i o ratnim zaslugama žena koje su se rame uz rame sa muškarcima borile na nevesinjskom ratištu.
Vijence su položili predstavnici opština, organizacija proisteklih iz Odbrambeno-otadžbinskog rata i građani. Niko od predstavnika vlasti sa nivoa RS-a nije prisustvovao, kao ni oni koji u ime Srpske sjede u Sarajevu, ali za to ne brinite, doći će oni naredne godine u osvit izbora.
Nakon svega, ako neko smatra da je svečani ručak dovoljna satisfakcija onima koji su dali dio sebe, svoju mladost ili člana porodice za opstanak Republike Srpske neka se sjete da je sutra novi dan, a gladan želudac ne mari za obećanja i hvalospjeve.
Ljubiša Bukvić
