Pravoslavci “genetski četnici” u školskom riječniku u BiH

Školski riječnik bosanskog jezika autora Dževada Jahića, preporučen kao literatura u školama i na fakultetima Federacije Bosne i Hercegovine, pogrdnim izrazima i opisima objašnjava stanovnike BiH pravoslavnog i srpskog porijekla. Tako se izraz “đikani” objašnjava kao naziv za “seljačinu, pravoslavca brđanina, genetskog četnika”.

U Islamskom centru u Zagrebu, uz nazoènost autora Dževada Jahiæa, predstavljen je Rjeènik bosanskoga jezika koji æe poslužiti, reèeno je, kao uporište cjelokupnog suvremenog kulturnog razvoja Bosne i Hercegovine. (Stipe Mayiç - Anadolu Ajansi)
Dževad Jahić (FOTO: Anadolija/Stipe Mayic)

Školski riječnik koristi se u FBiH, ali i u školama u Republici Srspkoj koje imaju nacionalnu grupu predmeta po planu i programu Unsko-sanskog, Tuzlanskog i Srednjobosanskog kantona. U njemu se, prenosi “Euro Blic”, “đikan” tumači se kao “seljačina, neotesani mladić, obično pravoslavac brđanin, stočar, čobanin, bosanski pravoslavac četničkog porijekla koji je genetski četnik“, uz navođenje primjera “poklaše nas đikani”.

Tumačenje reči “balvangrad““ pogrdno je predstavljeno za naselja poput Sokoca, Han Pijeska, Pala i Rogatice, a pridjev “balvangradski” koristi se za mentalitet, pa se tako opisuje kao “sirov, dinarski, uglavnom onaj pravoslavni ruralni u Bosni”.

U riječniku nema riječi “ustaša“, dok “četnik” nije naziv za pripadnika četničkog pokreta, već pripadnika “srpske vojske koja je kroz istoriju počinila velike zločine nad bošnjačkim stanovništvom”. Riječnik “četnikušu” riječnik tumači kao “pripadnicu srpske vojske”, ali i “Srpkinju u Bosni sklonu nacionalnoj mržnji i netrpeljivosti”.

I dok je u riječniku srpskog jezika riječ “džihad” predstavljena kao islamski vjerski rat, u Jahićevom riječniku to je “rat za odbranu vjere“”.

Direktor Republičkog pedagoškog zavoda Predrag Damjanović podsjeća da su se predstavnici entitetskih ministarstava prosvjete još prije desetak godina dogovorili da će izbaciti iz literature uvrijedljive sadržaje što je, kako kaže, Republika Srpska i učinila.

Prema mišljenju lingviste Miloša Kovačevića, riječnik pokazuje da se u školstvu na sistematski način širi mržnja. On navodi da je u odnosu “bosanskih” lingvista i istoričara poznat svojevrstan govor mržnje prema Srbima i da se na taj način “povampiruje govor o Srbima iz vremena Ante Starčevića, kada su se u odrednicama vezanim za Srbe birale najpogrdnije riječi”.

“Ovo što radi Dževad Jahić još je gore, jer umesto odrednica koje podrazumevaju leksičko ili denotativno značenje, on navodi konotativno i lično, kojim hoće da pojedine riječi prevede na kolektivno nacionalno bošnjačko značenje”, smatra Kovačević.

Autor