Povreda na gradilištu u Gacku otkrila propuste u obezbijeđivanju objekata u rekonstrukciji: Ko je odgovoran?

Dječija igra srednjoškolaca u zgradi u rekonstrukciji koja se nalazi u centru Gacka rezultirala je ozbiljnom povredom jednog od njih. Iako su radovi na zdanju zgrade stare opštine prekinuti prije godinu dana, izvođač nije obezbijedio radilište. Sa druge strane, nijedan građevinski inspektor kojem bi u opisu posla bilo da ga primora na to, nije nadležan za Gacko. Kada su djeca u pitanju, prepuštanje stvari slučaju često završi nezgodom, što se i u ovom slučaju pokazalo kao tačno.

Zdanje stare opštine u rekonstrukciji više meseci je bilo neobezbjeđeno
Zdanje stare opštine u rekonstrukciji više meseci je bilo neobezbijeđeno

Rekonstrukcija zgrade stare opštine se od samog početka odvijala prilično sporo. Za izvođača radova je na tenderu izabrano preduzeće “Antikorozija” iz Gacka.

Nakon niza odlaganja, a problematična je bila i statika objekta, otpočelo se sa radovima na zgradi koja je bila u stanju urušavanja. Načelnik opštine Milan Radmilović je tada rekao da se sa radovima neće žuriti, budući da se radi o zgradi od izuzetnog značaja i da će nastojati da joj se povrati izgubljeni sjaj.

Izvođač radova tvrdi da je obezbijedio objekat

Od 2014-te, kada je u drugoj polovini godine zgrada pokrivena, na njoj nije bilo radova. U međuvremenu je to postalo omiljeno okupljalište tinejdžera iz Gacka, posebno u večernjim časovima.

Svima dostupno gradilište nije prepoznato kao potencijalni problem, sve dok 16-togodišnji dječak prilikom pada nije doživio povredu kičme zbog koje će mjesec i po dana morati da provede u gipsanom koritu. Na svu sreću, prognoze za oporavak su optimistične.

Vidoje Davidović iz preduzeća Antikorozija odbija postojanje propusta sa njihove strane i ističe da su oni prvobitno obezbijedili radilište, ali su mrežaste armature odnesene, a ulaz u objekat ostao otvoren.

“Objekat smo zatvorili armaturnim mrežama da se ne može ući. I par puta smo ponovo zatvarali, ali je nemoguće bilo sačuvati to, jedino da smo obezbijedili čuvara da danonoćno čuva”, objašnjava Davidović.

Mnoštvo opušaka i stakla govori da je ovaj prostor bio često sastajalište
Mnoštvo opušaka i stakla govori da je ovaj prostor bio često sastajalište

Davidović kaže da se nisu obraćali policiji, ali i da ne osjeća odgovornost, jer, kako je rekao, ”niko nikoga ne može da natjera da ulazi, ili da mu zabrani.”

On očekuje da će u dogledno vrijeme stolarija koju su poručili prije dva mjeseca biti i isporučena, ali nije mogao da precizira kad će radovi biti nastavljeni jer to zavisi od investitora, dakle opštine Gacko.

Odgovornost ne osjeća ni inženjer Radojica Mandić, koji je imenovan za nadzor nad rekonstrukcijom ovog zdanja. Ističe da su zadaci nadzornog organa jasno definisani zakonom i tiču se isključivo tehničkih stvari kao što su praćenje količine i kvaliteta radova, kvaliteta ugrađenih materijala, poštovanja dinamike radova definisane planom. Rekao je da se, kada je u pitanju dinamika radova, stiglo negdje do polovine, i potvrdio da je nedostatak sredstava osnovni razlog za to što se rekonstrukcija odužila.

Nedostajala kontrola i izvođača i roditelja

Izvođač je dužan da obezbjedi radilište, ali su i roditelji dužni da vode računa o djeci - Aleksa Zelenović
Izvođač je dužan da obezbijedi radilište, ali su i roditelji dužni da vode računa o djeci – Aleksa Zelenović

Aleksa Zelenović, načelnik Odjeljenja za prostorno planiranje i civilnu zaštitu u opštini Gacko, priznaje da određene odredbe zakona u domenu obezbijeđivanja radilišta nisu ispoštovane, ali ističe i odgovornost roditelja.

“Po članu 74, izvođač je dužan da preduzme određene mjere za bezbjednost tokom izvođenja kao i u slučaju prekida radova. Izvođač je to prvobitno i uradio, ali je ta zaštita devastirana. Potrebno je da izvođač obilazi radilište, ali je potrebno da roditelji i djeca vode računa kuda idu. Ima dosta djece problematičnog ponašanja, koja, može se reći, ne znaju da se ponašaju u gradskom ambijentu. Ovo nije pravdanje izvođača, oni su dužni da obezbijede objekat. Međutim, i sa druge strane treba da se povede računa u pogledu javnog reda i mira, kao i bezbjednosti javnih površina i otvorenih objekata u gradu, gdje se dešavaju neke situacije koje su za Gacko specifične. U okolnim mjestima skoro da ih i nema”, objašnjava Zelenović.

Zelenović, kao načelnik odjeljenja koje vodi računa i o civilnoj zaštiti, kaže da je u opisu njihovog posla da se bave zaštitom od poplava, snijega i požara, kada postoji stvarna opasnost po stanovništvo, a da u taj domen ne spada spriječavanje ”jurcanja po zgradi i ulazaka kroz prozore”.

Iako lokalna vlast nije imenovala građevinskog ispektora, pa je u tom pogledu Gacko nepokriveno područje, nejasno je i čija je dužnost bila da prijavi propuste u poštovanju propisa Inspektoratu.

Propuste mogao da prijavi bilo ko, a nije niko

Ispada da je dosta toga prepušteno svijesti i savjesti pojedinaca, budući da su sve službe, počev od pomenutog opštinskog odjeljenja, do nadzornog organa, izjavile da to nije njihov posao. A put je sljedeći: stranka, a to može biti svako fizičko ili pravno lice, podnese žalbu republičkom inspektoratu, a potom glavni inspektor daje saglasnost određenom građevinskom inspektoru, u slučaju Gacka to je u nekoliko navrata prošle godine bio Milan Pikula iz Nevesinja, da izađe na teren.

On je otvrdio da je prošle godine dva puta dolazio na poziv opštine, ali da za ovu godinu nisu potpisali ugovor o pružanju usluga. Kada je u pitanju odgovornost, Pikula kaže da je u ovom slučaju odgovornost na izvođaču, ali ističe da nije rijedak slučaj da se u ugovoru precizira na čiji teret pada plaćanje kazne, da li je preuzima investitor i u kom procentu. Prema njegovom tumačenju, u slučaju da se prekinu radovi, objekat mora da se obezbijedi, a ako se ova odredba prekrši, predviđena kazna se kreće od 5 do 15 hiljada maraka.

Odgovornost u ovom slučaju, sasvim je jasno, prije svega leži na izvođaču, budući da je njegova zakonska obaveza bila da obezbijedi radilište, posebno ako je u centru grada i blizu škole. Ali se ne smije zanemariti ni uloga nadležnih u opštini, ne samo kao investitora, nego i kao instance koja je bila dužna da obezbijedi inspekcijsku kontrolu.

Ako se može govoriti o nekom ohrabrujućem momentu, to bi možda bila činjenica da je interesovanje za ovaj slučaj imalo za rezultat reakciju izvođača, pa su u veoma kratkom roku radnici “Antikorozije” zatvorili ulaze u zgradu i tako obezbijedili gradilište.

Objekat je sada obezbjeđen, dok ne stigne stolarija
Objekat je sada obezbijeđen, dok ne stigne stolarija
Autor

Milanka Kovačević

Diplomirala novinarstvo na Fakultetu političkih nauka u Beogradu. Od 2003. zaposlena kao novinarka „Radio Gacka“, a od 2013. stalni saradnik internet magazina "Moja Hercegovina".

Svi tekstovi autora