Ministar spoljnih poslova Slovačke Miroslav Lajčak rekao je da se Evropska Unija prvo postavila kao nezaobilazan faktor u rješavanju problema na Zapadnom Balkanu, a potom je region ostavljen da se snalazi sam. Posljedica toga je, smatra Lajčak, i najnovija retorika Edija Rame i Hašima Tačija.
Šef slovačke diplomatije smatra da rješenje nije više Balkana u EU, već EU na Balkanu i aktivniji rad u pojedinim državama i regionima.
On je, u autorskom tekstu za slovački dnevnik ,,Pravda”, ocijenio da je na taj način EU, ,,dobrovoljno (pod pritiskom drugih kriza) ispraznila region, koji je za nju prirodno okruženje”.
Kako je kazao, opomenama i retoričkim vježbama iz Tirane, Prištine, Beograda ili Brisela zaoštravanje odnosa na Zapadnom Balkanu se ne rješava, već samo odlaže.
Lajčak smatra da, iako su Tirana, Priština i Beograd danas ekonomski i politički dalje nego što su bili 2003. godine, kada je samit EU u Solunu dao regionu zapadnog Balkana jasnu evropsku perspektivu, i dalje preživljava ,,duboko ukorijenjeni nacionalizam i jednako duboko osjećanje istorijske nepravde u balkanskim glavama i srcima”.
,,Pozivi na etnički čiste države, na ujedinjenje naroda ispod zajedničke zastave sa dvoglavim orlom – da li bijelim ili crnim – periodično se ponavljaju, isto kao i apeli da EU odlučnije prihvati ulogu arbitra. Najnovije, sa obrnutom paradigmom – ‘Ako nas ne prihvatite u uniju, ujedinićemo se sami’ duž etničkih izohipsi, što bi – zahvaljujući etnički izmješanom stanovništvu Balkana – značilo nametnuto otvaranje pitanja granica među praktično svim državama regiona uzajamno – napisao je Lajčak.
Prema njegovim riječima, iz situacije u kojoj su se države Zapadnog Balkana pretvarale da vjeruju obećanju evropske perspektive, a EU se pravila da veruje u ozbiljnost napora tih država da ispune obaveze utvrđene za proces pristupanja, naglo se dolazi do stanja ,,koje se ne može nazvati drugačije nego – ucjena”.
,,Mi smo malo kratkovido dozvolili da nas satjeraju u poziciju u kojoj se od nas traži da izdajemo klupske legitimacije, ali ne na osnovu mjerodavnog ispunjavanja kvalifikacionih uslova, već na osnovu prijetnji. Slično kao da učenik sedmog razreda, neustrašiv i jak, pošto-poto insistira da uđe u školski fudbalski tim, inače će zapaliti školu – rekao je Lajčak.
Šef slovačke diplomatije smatra da rješenje nije više Balkan u EU, već EU na Balkanu i aktivniji rad u pojedinim državama, regionima.
,,Možda je krajnje vreme da na tlu evropskih institucija napravimo poseban organ koji bi se time bavio. Ako može MMF da ima misiju koja redovno direktno na terenu određuje ispunjavanje kriterijuma za pružanje pozajmica, možda bismo trebali da se zamislmo da li imamo snage, jer u našem interesu, sa stanovništa poslednjih dešavanja, jeste da stvorimo misiju EU koja bi sa pojedinim državama radila, ne periodično ili na ad hok osnovi, već kontinuirano”, rekao je Lajčak.
