Pred svake izbore u Republici Srpskoj – uključujući i aktuelne, 4. oktobra – postalo je uobičajeno da većina običnih smrtnika za političare koristi odrednicu: “Svi su oni isti”. Nakon takvog depresivnog zapažanja, nerijetko uslijede raspredanja o beskrupuloznoj vlasti i dezorijentisanoj opoziciji. Ipak, i od ovog pravila postoje izuzeci. Tokom ljeta 2026. godine, kao živi dokazi da dva bloka na političkoj sceni RS mogu da imaju ljudski lik, izdvojile su se dvije osobe – Daniel Jakovljević iz SDS-a i Denis Šulić iz SNSD-a.
Za razliku od ne baš anonimnog kolege iz jata Milorada Dodika, Jakovljević nije naročito poznat široj javnosti. Međutim, svojim objavama na društvenim mrežama, pa i sa nizom izjava raznim medijima, obilježio je proteklo ljeto, iako su njegove opservacije prošle “ispod radara” masovne publike.
Daniel nije potpuni autsajder u strukturi Srpske demokratske stranke. Član je Glavnog odbora, kao i Gradskog odbora u Banjaluci. Njegovi stavovi o aktuelnim kretanjima na opozicionoj sceni RS veoma su živopisni. Od kolega se izdvojio po tome što je, otvorenije od bilo koga drugog u SDS-u, mjesecima agitovao za spajanje te partije i Pokreta “Sigurna Srpska” Draška Stanivukovića.
Doduše, Jakovljević ne voli da se još nerealizovani proces naziva “fuzijom” i sličnim terminima. Za njega je prihvatljiva samo opcija koju je gradonačelnik Banjaluke iznosio u određenom periodu pregovora sa vrhom SDS-a – da kompletan PSS pristupi Srpskoj demokratskoj stranci, te da, ako je moguće, upravo Stanivuković bude predsjednik grupacije formirane na takav način.
Stranka starijih muškaraca
Osim što insistira na tezi da bi svaki drugi vid integracije, osim ovakvog “kolektivnog učlanjenja”, za njega bio neprihvatljiv, Daniel Jakovljević nudi apsolutno originalnu, ali i veoma dirljivu argumentaciju zbog čega takav rasplet smatra vrlo poželjnim. Naime, čovjek je primijetio ono što niko nije – da je SDS tokom decenija postojanja, postao “stranka starijih muškaraca”.
Pristupanje PSS-ovaca, na čelu sa Stanivukovićem, on tretira kao svojevrsnu infuziju vlastitoj, biološki onemoćaloj opciji. Odnosno, kako je sam definisao, SDS bi na taj način dobio “mladost, žene i pare”.
Sve drugo je, sedmicama i mjesecima je upozoravao Jakovljević, siguran put u propast. Nije krio razočarenje što je, na posljednjoj sjednici uoči zvaničnog starta kampanje, Glavni odbor SDS-a odbacio inicijativu Predsjedništva koja je podrazumijevala elemente ovakvog aranžmana sa Stanivukovićem. Da je SDS krenuo u takav poduhvat sa PSS-om, uvjeren je Daniel, “pobjeda bi bila na tacni”.
Zanimljivo je da su Draško Stanivuković i njegovi najbliži saradnici tokom ove godine u više navrata koristili sintagmu: “Čega se lik dosjetio”. Doduše, plasirali su tu neformalnu rečenicu kao svojevrsnu duhovitost, da bi se narugali funkcionerima SNSD-a, izražavajući čuđenje nad njihovim potezima, uz dozu ukazivanja na bizarnost gestova navodnih rivala iz Dodikove stranke. Ali, ako postoji osoba na političkoj sceni uz koju pošalica “čega se lik dosjetio” danas optimalno pristaje, to je Daniel Jakovljević.
Zaista, u čitavom moru ovogodišnjih raspredanja o situaciji u SDS-u, niko nije lamentirao nad polnom i starosnom strukturom u ovoj partiji. Čak ni njeni protivnici, a insajderi pogotovo. Tu je na scenu stupio Jakovljević i u nekoliko osvrta na društvenim mrežama i u medijima postavio krajnje originalnu, a moguće i tačnu dijagnozu stanja u sopstvenoj stranci.
Glas vapijućeg u pustinji
U digitalnim obračunima, Jakovljević ne da na sebe, ali nije zadrt čovjek, ne istrajava na konfiktima po svaku cijenu. Iako je imao pravovremenu terapiju za sve probleme SDS-a, u vidu kolektivnog “usisavanja” PSS-a, nije istrajavao na njoj, već je prihvatio zatečeno stanje i tokom kampanje istupao borbeno u odnosu na vlast, a pomirljivo spram opozicionih kolega, uz povremeni virtuelni škrgut zubima, kad ga najmilitantniji među neistomišljenicima baš iznerviraju.
Specifičnost njegove pojave u koordinatama SDS-a jeste u tome što svakako ne pripada dugom nizu “preletača” poniklih u ovoj stranci, od Obrena Petrovića pa nadalje. Ne, Jakovljević je, po svemu sudeći, čestita persona, ali sa izuzetno “dražesnim” rezonima, neviđenim prije njegovog skromnog izlaska na javnu scenu. U svakom slučaju, on lično je nenametljivo odabrao da bude “glas vapijućeg u pustinji”, bez vidljivih ličnih ambicija da se pozicionira u vrhu hipotetičkog SDS-a na steroidima, sa “progutanim” PSS-om, koji odbija da bude svaren na dnu odavno (polu)praznog želuca Danielove matične političke organizacije.
Međutim, kampanja uoči izbora 4. oktobra imala je takav tok da su, paradoksalno, ostvarene osnovne teze koje je Jakovljević zagovarao početkom ovog ljeta. Jer, Draško Stanivuković, poznat po svojoj opsjednutosti vizuelnim efektima, brižljivo je vodio računa da narodne mase sklone opoziciji steknu utisak da dvojac Branko Blanuša – Marinko Božović ima kormilara. A to je, naravno, predsjednik Pokreta “Sigurna Srpska”. Čak je i političkim analfabetama, a njih, nažalost, nije malo među poklonicima oba bloka u Srpskoj, bilo jasno da je na svim zajedničkim promocijama tokom kampanje čitav protokol bio podešen tako da publika shvati da Stanivuković kosi, a duet Blanuša-Božović vodu nosi.
Klub usamljenih srca
U svemu tome, izborni rezultat biće nebitan. Naravno, Stanivukoviću ne bi bilo mrsko da se, u naučno-fantastičnom scenariju, ostvari proklamovani cilj iz kampanje, pa da Blanuša i Božović zaposjednu inokosne funkcije u vrhu Srpske i BiH, a prvi imenuje Draška za premijera, u skladu sa motom “Sigurno”. Ali, ni potpuno drugačiji rasplet, iz vizure lidera PSS-a, nije strašan, jer je vječni mladić koji je ušao u tridesete godine života otvoren i za kombinacije sa prvom postavom SNSD-a, ukoliko im za skupštinsku većinu bude nedostajao izvjestan broj ruku. Baš kao u davnoj situaciji sa pomalo zaboravljenom vedetom iz Srbije, Velimirom – Veljom Ilićem. Istim čovjekom koji je, osim mnoštva bisera, izgvorio i znamenito pravilo političkog preživljavanja u regionu: “Ja sam profesionalac, ja mogu sa svima u koaliciju”.
Dakle, Stanivukoviću su u fokusu “igre prestola”, a u tim ukrštenicama biće i usputnih efekata zbog kojih će i Daniel Jakovljević doći na svoje. Pošto će, snagom finansija i plaćenog prisustva u javnosti, PSS bez dileme od dosadašnjeg SDS-a preuzeti ulogu vodeće partije u dijelu opozicije iz opisa Duška Trifunovića: “Pristao sam, biću sve što hoće, evo prodajem dušu vragu svome”, postojaće sve predispozicije da na Jakovljevićev model pristanu i brojne “nevjerne Tome” iz rukovodstva SDS-a. Isti oni koji su prije par mjeseci u Glavnom odboru odbili stav Predsjedništva da se krene u “čelični zagrljaj” sa Stanivukovićem.
Do kraja godine, biće prilike da od dvije opcije nastane jedna, pri čemu više niko neće moći da garantuje da će se zvati baš SDS, kao što je Daniel priželjkivao. Tada će, ipak, Stanivuković postavljati uslove, što se mnogim napaćenim dušama iz “izvornog” SDS-a neće dopasti. Ali, biće para, biće mladosti i, što je najvažnije, biće žena, a takvi melemi će “klubu usamljenih srca”, iz Jakovljevićeve stranačke elegije, sigurno ublažiti bol zbog nimalo suptilne integracije u novim vremenima.
U nemilosti Oca i Sina
Dok se budu razrađivale finese predstojećeg “krivog srastanja” na opozicionoj strani političkog spektra, unutar SNSD-a odvijaće se paralelna priča, slična prethodnoj po neshvaćenoj plemenitosti pojedinca u prilično grubom okruženju. Ovog puta, glavni akter je Denis Šulić. Ne tako davno, on je bio ministar trgovine i turizma RS. I to jedan od rijetkih zbog čijeg se izostanka vlada Save Minića ipak, personalno, minimalno razlikuje od sastava pod formalnim rukovođenjem Radovana Viškovića.
Dok je vodio taj resor, Šulić je, bar upućenijim posmatračima, djelovao kao jedna od vrlo rijetkih ličnosti u izvršnoj vlasti koja zaista pokušava da se bavi onim što mu je u opisu radnog mjesta. Nisu ga pratile afere, ali je ipak u novijem periodu, po svemu sudeći, pao u blagu nemilost Oca i Sina, bez Svetog duha, na čelu SNSD-a. Biće da je takav status “zaslužio” jer je povjerovao u povremenu retoriku vladajuće stranke u kojoj se ističe spremnost za obračun sa “mangupima u vlastitim redovima”.
Sa Šulićevog stanovišta, sve parametre za ulogu “bandita” – mada na gradskom, a ne republičkom nivou – imao je načelnik Gradiške Zoran Adžić. Animozitet je tokom godina do te mjere porastao da se ministar Denis, računajući da mu je funkcija u vladi dovoljno zaleđe, “drznuo” da na lokalne izbore izađe sa konkrentskim gardom u odnosu na Adžića, pošto nije uspio prvobitni pokušaj preuzimanja tamošnjeg stranačkog odbora od šerifa sa obale Save.
Pošto od “puča” u Gradišci 2024. godine, kroz “nezavisnu” kandidaturu Željka Sladojevića za gradonačelnika, nije bilo ništa, Šulić se okrenuo drugim kombinacijama. Sticajem okolnosti, udobno se smjestio pod okrilje Nedeljka Eleka, u periodu dok je regionalni uticaj bahatog čovjeka iz Istočnog Sarajeva rapidno rastao. Elekova koncentracija moći krunisana je sa dvije funkcije – osim direktorske pozicije u firmi “Sarajevo-gas”, našao se i na mjestu predsjednika Nadzornog odbora Olimpijskog centra “Jahorina”. Nova bliskost Šulić – Elek, uglavnom manifestovana kroz enormni republički novac za maltene privatizovani turistički projekat, postala je toliko naglašena, da su i posmatrači u najužem vrhu SNSD-a počeli sa čuđenjem da podižu obrve.
Lolek i Bolek
Kada je došlo vrijeme da Savo Minić zamijeni Radovana Viškovića u ulozi premijera, Denis Šulić je bio gotovo jedina relevantna “kolateralna šteta” takve, u suštini nebitne i uglavnom simbolične prekompozicije okruženja Milorada Dodika. Morao je da ode jer se, očito, “preigrao”. Pomislio je da je za politički opstanak dovoljno da povremeno istupa sa odama upućenim Dodiku, a da će patetične izjave lojalnosti, u očima gospodara, neutralisati samovoljno udaljavanje od Zorana Adžića i isto takvo približavanje Nedeljku Eleku.
Sve što je Šulić činio proteklih godina, a posebno mjeseci, svjedoči da on istrajava na naivnom i infantilnom uvjerenju, u doba SFRJ formulisanom u vidu sintagme: “Dobar je Tito, ali ne valjaju ovi oko njega”. Zbog toga je nastavio sa neupadljivim, ali po njega rizičnim potezima, pošto je ignorisao Dodikovu odluku da Elek mora da “leti” sa svih funkcija, nakon što je, početkom ljeta, Nedeljko prekardašio sa komotnim ponašanjem, otvoreno se sprdajući sa šefom MUP-a RS Željkom Budimirom.
Valja podsjetiti da je, poslije racije u diskoteci “Enigma”u Palama, još 12. jula stiglo Dodikovo naređenje da Nedeljko Elek bude lišen svakog zvanja, osim, eventualno, uloge počasnog konzula Bjelorusije, pošto se o tome ipak malo pita i Aleksandar Lukašenko. Ali, avaj, predsjednik SNSD-a nije mogao ni da pretpostavi da Denis Šulić ne napušta drugove u nevolji. Kao predstavnik državnog kapitala u Olimpijskom centru “Jahorina”, Šulić je u više navrata izbjegao sazivanje Skupštine akcionara na kojoj bi “svileni gajtan” za Eleka konačno bio stegnut.
Denis se providno “pravdao” činjenicom da nije dobio preporuku Vlade RS kako da glasa, kao da je u današnjoj Srpskoj takva administrativna začkoljica važnija od usmenih direktiva sa “najvišeg mjesta”. Uglavnom, svaljujući “krivicu” na apsolutno perifernog i marginalnog nasljednika na ministarskoj funkciji, Neda Puhovca, Šulić je uspio da sačuva Elekovu kožu čitava tri mjeseca.
Naime, za 12. oktobar napokon je zakazana famozna Skupština akcionara, pa izgleda ipak stiže trenutak istine i za Nedeljka i za Denisa. Doduše, takav rasplet nije stoprocentno siguran, jer u Republici Srpskoj konce i dalje povlači Milorad Dodik, koji doslovno sve odluke, od kadrovskih do sudbinskih, donosi na osnovu ličnih hirova, a ne nakon intenzivnog promišljanja. Zato nije isključeno da će trenutno najbizarniji tandem ovdašnje javne scene, Lolek iz Istočnog Sarajeva i Bolek iz Gradiške, ipak biti “pomilovani”, baš kao Staša Košarac, kada se, u jeku korone, činilo da je “izvisio” zbog konzumiranja cigarilosa i viskija na baščaršijskim žurkama.
Šofer sa bijelim prahom
Ako Dodik, ipak, ostane pri ranijim rezoni, pa pokaže “crveni karton” i Denisu, nakon što Šulić, 12. oktobra, teška srca pošalje na klupu Eleka, ostaće zabilježeno tromjesečno nepristajanje bivšeg ministra da se povije pred nezgodnom političkom olujom. To nije mala stvar, ako se zna čega smo se sve nagledali u upravo završenoj predizbornoj kampanji.
Bilo je tu i šefova obezbjeđenja bivšeg premijera koji su, bez nelagode i zabrinutosti, prevozili kokain iz Srbije u Republiku Srpsku u službenom vozilu. Radovanu Viškoviću, naravno, nije palo na pamet da garantuje da je šofer sa bijelim prahom nevin, odnosno da “stavi ruku u vatru” za osobu koja je, hipotetički, bila spremna da ide pred metak, štiteći njegov tjelesni integritet.
Dalje, bilo je tu i kandidata za predsjednika Republike i navodnih lidera opozicije koji su išli na noge Ocu i Sinu, moljakajući ih deblokiraju pare, neophodne SDS-u da bi uopšte učestvovao na izborima. Frapantno je da se Branko Blanuša za takvu vrstu “milosti” obratio glavnim političkim protivnicima, a još je mizernije njegovo uvjerenje da će se rivali, nadaleko poznati po “fer pleju”, uzdržati od tajnog snimanja ulaska u lift i prezentovanja takvog uratka u finišu kampanje.
Konačno, najiščašeniji detalj ove situacije bilo je to da su kolege iz trougla PSS – NF – SDS ostavile Blanušu da bude “sam kao duh”, ne pokušavajući da pravdaju ili uopšte tumače postupak sa početka ljeta. Ali, to ih nije spriječilo da ospu drvlje i kamenje po Nebojši Vukanoviću jer se jedini van vladajuće koalicije usudio da Blanušin gest okarakteriše kao neprimjeren, te da postavi par sasvim logičnih pitanja.
Pionirska zakletva
Dakle, u završnici 2026. godine, situacija je jasna – gotovo svi “seniori” političke scene RS spremni su da nemilosrdno gaze najbliže okruženje u borbi za opstanak. U takvim okolnostima, nezainteresovanost za sudbinu “prijatelja” je sasvim rutinski detalj, a “drugari” mogu biti zadovoljni ako se, osim kucanja na zaključana vrata, ne suoče i sa “noževima u leđa”.
Ali, nije sve izgubljeno, budući da, osim “seniora”, postoje i “pioniri”, Daniel Jakovljević i Denis Šulić. Dok se na Draška Stanivukovića i njegov “genijalni” koncept “fuzije” dizala “kuka i motika” u Glavnom odboru SDS-a, Jakovljević nije zaboravljao “istorijske zasluge” gradonačelnika Banjaluke, braneći model koji će onemoćaloj stranci donijeti “žene, pare i mladost”. Isto tako, dok su svi čekali da vide leđa Nedeljku Eleku, Denis Šulić je stavio na kocku vlastitu političku karijeru, 90 dana eskivirajući izvršenje naredbe njemu podjednako dragog Milorada Dodika.
Čak bi i Josip Broz bio ponosan na osobe koje su se, 45 godina nakon smrti druga Tita, dosljedno pridržavale pionirske zakletve iz SFRJ. A stariji znaju da je u njoj izuzetno važno “marljivo učiti i raditi”, a ništa manje bitno “poštovati roditelje i starije”. Ipak, samo rijetki dobri ljudi u lošem vremenu, poput Jakovljevića i Šulića, znaju šta je presudno: “Biti vjeran i iskren drug, koji drži datu riječ”.
