Tvrdnja narodnog poslanika Pokreta Sigurna Srpska Bojana Kresojevića da SNSD preko Ljubiše Petrovića i Nebojše Vukanovića pokušava razbiti opoziciju otvorila je novo poglavlje međusobnih optužbi unutar opozicionog bloka. Međutim, iza politički atraktivne izjave ostalo je jedno mnogo ozbiljnije pitanje – mogu li se uopšte izjednačiti politički putevi Petrovića i Draška Stanivukovića, prvih ljudi dva najveća grada u Srpskoj, Banjaluke i Bijeljine.
Kada se pogledaju činjenice, od odnosa režimskih medija do institucionalnih pritisaka, referenduma, hapšenja i rada lokalnih skupština, razlike postaju toliko velike da poređenje prerasta u zamjenu teza.
Ko zapravo koristi koga?
Povod za novu raspravu bila je objava plakata podrške lideru Liste za pravdu i red Nebojši Vukanoviću i Ljubiši Petroviću na jednom portalu naklonjenom vladajućoj garnituri. Kresojević je upravo u tome pronašao dokaz da SNSD koristi dvojicu opozicionara kako bi oslabio ostatak opozicije, prije svega Pokret Sigurna Srpska i njegovog stranačkog šefa Draška Stanivukovića.
Prema njegovim riječima, simptomatično je što se na plakatu ne napada SNSD, već Stanivuković, zbog čega zaključuje da vlast preko Vukanovića i Petrovića pokušava podijeliti opoziciono biračko tijelo. Otišao je i korak dalje, postavljajući pitanje ko finansira organizaciju “Alternativa” i sugerišući da iza svega stoji upravo vladajuća stranka.
Takva konstrukcija politički zvuči efektno, ali problem nastaje kada se uporedi sa činjenicama. Jer odnos vlasti prema Ljubiši Petroviću i odnos prema Drašku Stanivukoviću posljednjih šest godina teško da se mogu staviti u istu ravan, iako su obojica u istoj situaciji – gradonačelnici su, ali njihove partije nisu većina u lokalnim parlamentima.
Šest godina različitog tretmana
Na Kresojevićevu izjavu odgovorila je funkcionerka SDS-a Aleksandra Pandurević, podsjećajući na događaje koje je teško zanemariti.
Za šest godina mandata Ljubiša Petrović nije bio gost u udarnom terminu Mate Đakovića, niti je gostovao na RTRS-u ili ATV-u, medijima koji se godinama smatraju najvažnijim kanalima vlasti. Istovremeno, Draško Stanivuković je u više navrata gostovao upravo na tim televizijama, uključujući i emisije koje godinama predstavljaju najgledanije političke formate u Republici Srpskoj.
Međutim, medijska slika predstavlja tek dio priče. U Bijeljini je protiv Petrovića organizovan referendum za opoziv koji je pokrenula skupštinska većina predvođena SNSD-om. Referendum nije uspio, ali je ostao zabilježen kao još jedan pokušaj da se opozicionom gradonačelniku prije vremena oduzme mandat, što smo imali prilike ranije vidjeti i u Tesliću, kada je bezuspješno pokušana smjena Milana Miličevića. Takav scenario u Banjoj Luci nikada nije pokrenut.
Petrović je, podsjeća Pandurevićeva, privođen zbog odluke o dodjeli stipendija, protiv njega su podnošene krivične prijave, među kojima i ona zbog pomoći za liječenje teško oboljele djece.
“Ljubiša Petrović je dobio krivičnu prijavu zbog pomoći za liječenje bolesne djece. Drugi nisu ni za 50 miliona bačenih u rupu”, poentirala je Pandurevićeva.
Istovremeno, navodi ona, odbornici SNSD-a u Bijeljini godinama nisu podržavali gradski budžet, dok su u Banjoj Luci, uprkos političkim sukobima, postojale brojne odluke koje su usvajane glasovima SNSD-a.
“Ljubiša Petrović nikada nije mitingovao sa Dodikom. Neki drugi jesu. Ljubiši Petroviću odbornici SNSD-a nikada nisu podržali prijedlog budžeta nego su ga masakrirali. Nekim drugim to nisu radili. Ljubiši Petroviću ne prolaze SNSD porodične firme na tenderima. Nekim drugim prolaze. Ljubiša Petrović je lider koji se bori za promjenu sistema i političke paradigme. Bori se za svoj narod, čestito i srcem. Ne bori se da sjaši Kurta, a uzjaši Murta. Bori se za Republiku Srpsku pristojnih ljudi, a ne za promjenu glumaca u rijalitiju”, navela je ona.
Može li se sve svesti na istu priču?
Politikolog Mladen Bubonjić smatra da optužbe o tome ko radi za SNSD prije svega pokazuju da se unutar opozicije vodi borba za političku dominaciju, odnosno borba za “prvog među jednakim”.
“Kada nema dogovora o kandidatima, najlakše je protivnika optužiti da radi za vlast”, kaže Bubonjić za Moju Hercegovinu.
On smatra da se Petrović i Stanivuković mogu porediti samo djelimično.
“Obojica su opozicioni gradonačelnici velikih gradova i obojica su imali sukobe sa skupštinskim većinama koje kontroliše SNSD. Stanivuković je imao blokade budžeta i stalni politički pritisak u Banjaluci. Petrović je u Bijeljini prošao i referendum o opozivu, koji je pokrenula SNSD-ova većina, a kasnije je bio i priveden zbog odluka koje je donosio kao gradonačelnik. Zato je teško Petrovića prikazivati kao nekoga ko radi u korist vlasti. Može se raspravljati o njegovom stilu, odlukama i političkim ambicijama, ali činjenica je da je vlast pokušala da ga ukloni”, kaže naš sagovornik.
S druge strane, dodaje Bubonjić, Stanivuković je lider PSS-a i pokušava da se nametne kao ključni čovjek opozicije u Republici Srpskoj.
“Zbog toga priča o jedinstvu više liči na borbu za kontrolu nad opozicijom”, zaključio je on.
Od rasprave o SNSD-u do borbe za opoziciju
Politička analitičarka Tanja Topić smatra da je cijela rasprava otišla u pogrešnom pravcu.
“U političke procese su se ozbiljno umiječale službe i spin majstori i kreiraju zbunjujuću situaciju za građane. Loptica o tome ko radi za SNSD se prebacuje sa terena na teren, pri čemu se potpuno ignoriše udar na cijelu jednu političku partiju koju je trebao usisati Pokret Sigurna Srpska pod paskom opozicionog jedinstva. To se tumači kao imperativ izborne pobjede, dok se razbijanje pojedinih opozicionih stranaka ignoriše”, kaže Topićeva.
Iz te perspektive, dodaje naša sagovornica, besmisleno je optuživati Vukanovića i Petrovića da rade za SNSD, dok istovremeno neki sebe postavljaju kao vrhovni opozicioni autoritet, ostavljajući pukotine tobožnjim političkim partnerima.
“Činjenica je da dobar dio opozicionara radi za SNSD, neki po sopstvenoj svijesti, neki po nalogu iz Beograda, ali lično mislim da su dva opozicionara na velikoj distanci prema istima, i to su Petrović i Vukanović”, zaključila je ona.
Kresojevićev problem sa kredibilitetom
Inače, Kresojevićev napad na Petrovića i Vukanovića dodatno je otvorio pitanje političkog kredibiliteta samog autora tih optužbi. Naime, lider Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović mjesecima unazad javno iznosi tvrdnje o poslovnim i ličnim vezama Bojana Kresojevića sa ljudima iz vrha vlasti i krugovima bliskim SNSD-u.
Vukanović tvrdi da je Kresojević svoje prve poslovne projekte razvijao sa Darkom Milunovićem, tadašnjim visokim funkcionerom Elektroprivrede Republike Srpske i SNSD-a, te da je bio povezan i sa ljudima koji važe za bliske porodici Dodik i poslovnim partnerima porodice Stanivuković. Kao dodatni argument navodi da je Kresojevićeva privatna firma, prema njegovim tvrdnjama, dobijala poslove i direktne sporazume od institucija pod kontrolom vlasti, zbog čega ga opisuje kao čovjeka koji je istovremeno gradio veze i sa starim i sa novim političkim centrima moći.
