Međunarodni dan sjećanja na žrtve holokausta obilježava se širom svijeta.
Dan sjećanja na najveće žrtve u istoriji čovječanstva ustanovila je Generalna skupština Ujedinjenih nacija rezolucijom koja je usvojena 2005. godine.
Za datum sjećanja na milione žrtava stradalih u holokaustu tokom Drugog svjetskog rata, izabran je 27. januar, dan kada su jedinice Sovjetske armije 1945. godine oslobodile najveći nacistički koncentracioni logor Aušvic i tom prilikom oslobodili 7.500 zatvorenika koje su za sobom ostavili nacisti.
U Srbiji se centralna državna komemorativna ceremonija održava u kompleksu nekadašnjeg koncentracionog logora na Starom Sajmištu.
Preživjele žrtve holokausta položile su cvijeće uza Zid smrti u nekadašnjem logoru smrti Aušvic-Birkenau koji su njemački nacisti podigli u okupiranoj Poljskoj i tako počeli svečano obilježavanje Međunarodnog dana sjećanja na žrtve holokausta.
Tome se pridružila i poljska avio kompanija LOT minutom ćutanja na letu iz Tel Aviva u Varšavu.
U borbama za spasavanje života posljednjih preživelih u Aušvicu, život je izgubio 231 sovjetski vojnik.
Sjećam se da su ušli u dječiju baraku neki vojnici u drugačijim uniformama sa crvenom zvijezdom na kapi. Mi, djeca, sjedeli smo preplašeno. Atmosfera straha brzo je nestala jer smo dobili od njih jelo. Ukus kriške hljeba namazane margarinom i šolju vruće kafe sa mlijekom pamtiću do kraja života”, rekla je za poljsku televiziju TVN24 Lidija Maksimovič.
Državni Muzej logora Aušvic-Birkenau, koji se od 1947. godine stara o konzerviranju i očuvanju cijelog logorskog kompleksa u stanju u kom su ga zatekli crvenoarmejci prije 72 godine kako ne bi zamro nijemi krik “Ne ponovilo se” iz ruševina gasnih komora, otvorio je na 72. godišnjicu izložbu “Arheologija” i javnosti prvi put predstavio zbirku ličnih predmeta žrtava holokausta iz arheoloških istraživanja na logorskom terenu 1967. godine.
Glavna državna ceremonija, uz učešće poljske premijerke Beate Šidlo i stranih državnih delegacija i zvaničnika, počinje u petak popodne pored ruševina gasnih komora, a završava tradicionalno Kadišem, jevrejskom molitvom za mrtve.
Poljski nacionalni avioprevoznik LOT uključio se ove godine u saradnji sa mladima iz fondacije “Iz dubina” u odavanje pošte žrtvama holokausta, kada je jutros na letu iz Tel Aviva za Varšavu pilot obavijestio putnike da su današnji dan UN proglasile za Dan sjećanja na žrtve holokausta i zatim zamolio za minut ćutanja.
Putnici su takođe na sjedištima našli kopije knjige “Pravedni”, u kojoj su predstavljeni Poljaci, pravedni među narodima svijeta, koji su tu počasnu titulu dobili od izraelskog instituta Jad Vašem pošto su tokom Drugog svjetskog rata u okupiranoj Poljskoj, gdje su nacisti za bilo kakvu pomoć Jevrejima naređivali smrtnu kaznu, našli u sebi dovoljno čovječnosti i hrabrosti da spasavaju njihove živote.
Pravedni među narodima svijeta bili su tihi junaci rata, svjetla i čovječnosti. Mnogi od njih bili su katolički monasi ili obični hrišćani. Dužni smo da pamtimo njihova svjedočanstva i inspirisani njihovom hrabrošću gradimo svijet sa više tolerancije, bezbjedan i slobodan”, kazao je za portal Virtualna Poljska Kšištof Olendski, direktor instituta koji je izdao knjigu.
Nacisti su u okupiranoj Poljskoj otvorili logor blizu mjesta Ošvjenćim, na njemačkom Aušvic, 1940. godine, prvobitno da bi u njemu držali Poljake, ali on je ubrzo postao centralno mjesto za likvidaciju Jevreja i najveće jevrejsko stratište sa monstruoznim industrijskim sistemom ubijanja u gasnim komorama.
U logoru Aušvic, proširenom u kompleks Aušvic Birkenau, stradalo je, prema podacima Državnog muzeja Aušvic-Birkenau, najmanje 1,1 miliona ljudi, mahom poljskih i evropskih Jevreja, ali i Sinti i Roma, Poljaka, zarobljenih vojnika sovjetske Crvene armije i pripadnika drugih evropskih naroda.
