U Nevesinju promovisana monografija posvećena Nevesinjskoj olimpijadi

NEVESINjE – U susret 141. Nevesinjskoj olimpijadi, novinar Dragomir Grahovac promovisao je sinoć u Velikoj Sali Opštine Nevesinje monografiju “Nevesinjska olimpijada“, koja nudi bogatu istorijsku građu, novinske tekstove, zapise o pojedincima i događajima koji su kroz istoriju obilježili ovu najvažniju kulturno-sportsku manifestaciju u Hercegovini.

Foto: Moja Hercegovina
Foto: Moja Hercegovina

Promocija koju su organizovali Radio Nevesinje, Narodna biblioteka Nevesinje i Opštinski odbor „Prosvjete“ okupila je veliki broj Nevesinjaca, a svi, ponajviše stariji sugrađani, su se trudili da u dokumentarnim video prilozima sa kraja 70-ih i početka 80-ih godina prošlog vijeka, koje je Grahovac pronašao u arhivima, uoče neko poznato lice i prisjete se kako se to nekada nadmetalo u viteškim disciplinama na „Bratačkom lugu“.

U rijetkoj arhivskoj građi koja govori o Nevesinjskoj olimpijadi Grahovac je pronašao i zapis francuskog putopisca iz 1894. godine koji živopisno opisuje tadašnje nadmetanje i sa divljenjem govori o gorštacima koji u vratolomnim disciplinama dokazuju svoju hrabrost, a nešto kasnije na arhivskim snimcima se pojavilo svima poznato lice Miće Čokorila, koji je na sebi svojstven način, kroz humor i poređenja opisivao discipline Nevesinjske olimpijade.

Urednik monografije Branislav Đogović istakao je zadovoljstvo što treći put u četiri godine prisustvuje promociji knjiga Dragomira Grahovca, rekavši da će tek novije generacije shvatiti pravu vrijednost Grahovčevog rada i napora koji je uložio kako bi od zaborava otrgao važne događaje iz istorije Nevesinja.

Đogović se zahvalio Ministarstvu civilnih poslova BiH na pomoći prilikom pisanja projekta kojim bi se Nevesinjska olimpijada kandidovala za nematerijalnu baštinu UNESCO-a.

Nevesinje-monografija-Grahovac-2
Foto: Moja Hercegovina

Sjećajući se ratnih 90-ih kada je bilo prekinuto održavanje Nevesinjske olimpijade, Vlado Vuković, jedan od zagovornika da se nastavi tradicija, rekao je da su to bile teške godine i teške odluke, ali da je bolje da “propadne selo nego običaji” i pozvao je građane da se aktivno uključe u sakupljanje arhivske građe kako bi monografija doživjela drugo, dopunjeno izdanje.

Autor Dragomir Grahovac se zahvalio prisutnima, istakavši u šaljivom tonu da nakon svadbe nije okupio veći broj prijatelja i poznanika i osvrnuo se na sadržaj monografije.

„Za razliku od “Nevesinjske puške“ o olimpijadi koju namjeravamo uvrstiti na listu UNESCO baštne se vrlo malo pisalo. Moja želja je bila da javnosti predstavim  ovu manifestacija, koja se po mojim podacima održava od 1886. godine iako usmena predanja govore da su konjičke trke počele još u vrijeme Turaka“, rekao je Grahovac i prisutne upoznao sa počecima konjičkog sporta u Nevesinju.

Grahovac je u arhivskim građama pronašao podatke o organizaciji Nevesinjske olimpijade u prošlosti i ukazao na značaj koji je imala kroz sve epohe i državne sisteme.

„Za vrijeme Austrougarske vladavine te trke su bile nevjerovatno organizovane. Mjerilo se vrijeme pobjednika, ugledni gosti su sa drvenih paviljona posmatrali trku, a sve je bilježio fotograf. Pedesetih godina 20 vijeka u na Bratačkom lugu su bili organizovani aeromitinzi i padobranski skokovi, a po selima tombola u čast olimpijade“, rekao je Grahovac, rekavši da je fond nagrada u prošlosti višestruko premašivao trenutni, a da je događaje na Bratačkom lugu pratilo i po 30.000 ljudi.

Grahovac je dokumentovao i prvo pominjanje termina „Nevesinjska olimpijada“ koji datira iz 1966. godine, ali i dominaciju takmičara iz Gacka na Bratačkom lugu iz koje se izrodio veliki rivalitet ali i odsustvo medalja za domaće takmičare, naročito u godinama kada su takmičari iz svih krajeva bivše Jugoslavije pohodili Nevesinje.

Grahovac je istakao da se nada da je monografija tek početak i da će uz pomoć prijatelja, lokalne i republičke vlasti zajedničkim naporom uspjeti da Nevesinjsku olimpijadu upišu na UNESCO listu nematerijalne baštine na kojoj se iz BiH trenutno nalazi samo “Zmijanski vez“.

Ljubiša Bukvić

Autor