Tačka opažanja Nade Arnaut

Sinoć je u galeriji Kulturnog centra Trebinje otvorena izložba nade Arnaut pod nazivom ”Point of perception/tačka opažanja”. Nada Arnaut je diplomirala na Akademiji likovnih umjetnosti u Trebinju 2007. godine, na odsjeku za slikarstvo, gdje je i magistrirala 2013. godine. Od 2010. godine radi na Akademiji likovnih umjetnosti u Trebinju kao viši asistent. Umjetnički najčešće djeluje u oblasti instalacije, fotografije i objekata. Poslije više grupnih i samostalnih izložbi, ”Point of perception/tačka opažanja” je Nadina prva samostalna izložba u Trebinju, a i na području cijele BIH. 

Osnovna ideja umjetnice bila je da se fokus umjetničkog rada postavi na pitanje pocesa njegovog nastanka, kao bitnijeg fenomena od same materijalnost umjetničkog djela. Nada pod umjetničkim radom podrazumijeva rad u smislu mentalnog i fizičkog zalaganja. Ona smatra da se umjetnički rad ne reflektuje u ideji gotovog proizvoda, odnosno njegove pojavnosti u materijalnom smislu, već u termodinamičkom smislu izuzimajući ekonomsko značenje. Pri tom, termodinamički smisao predstavlja količinu energije prebačene iz jednog u drugo stanje, dok je ekonomsko značenje zapravo mjera obavljenog posla, odnosno izvršenog rada.

Nada Arnaut je za internet magazin ”Moja Hercegovina” govorila o umjetnosti danas, o legitimitetu iste, kao i o pitanjima koja umjetnost stalno postavlja i pomoću kojih se zapravo i formira umjetničko djelo.

”Problem je negdje i u idealizovanju umjetnosti, to je u principu roba i to je svedeno na neku konzumaciju, te se postavlja pitanje šta je uopšte smisao umjetnosti. U principu i ja sama, iako se bavim njom, ne shvatam je dovoljno, oko nas je zapravo i nema, tačnije kod nas i ne postoji, imaš u principu neke individualne akcije ali neki sistem ne postoji. Kod nas je umjetnost zakržljala, ostala je u, recimo XIX vijeku. Opet kažem, postoje pojedinačno neki ”ispadi”, ima ih dovoljno ali su oni nekako marginalizovani, ne postoje u literaturi, u udžbenicima, pa se za te stvaraoce faktički i ne zna.” – rekla je Nada Arnaut za magazin ”Moja Hercegovina”.

O legitimitetu umjetničkog djela, kao i o tome šta je danas umjetnost pa i umjetnik, Nada kaže:

”Pitanje je šta legitimiše neko djelo kao umjetnost, jesam li ja dovoljan dokaz samim tim što sam eto završila Akademiju da sam umjetnik. Mene u suštini interesuje proces stvaranja djela , taj proces me jedino ”loži”, jer u suštini nemam ništa od ovoga, neko će reći vau, super, strava, dobri su ti radovi, a kad sebi postavim pitanje zašto ovo radim, odgovor je da moram, jer jednostavno kad zamislim nešto, mislim da bi ”prsla” kad to ne bi uradila. Ta snažna potreba za stvaranjem me zapravo pokreće. Ali opet na kraju svakog procesa ostaju neki upitnici. Umjetnost stalno postavlja nova pitanja, slično kao u filosofiji, postoje neki lični odgovori, dok u principu ne postoji neki opšti odgovor. Čak je i odgovor u stvari novo pitanje. Kroz ta stalna pitanja i odgovore razvija se umjetnost.” – govori Nada, potvrđujući onu Da Vinčijevu tvrdnju da umjetnik koji ne sumnja u svoju sposobnost malo postiže.

Nada sumnja, preispituje umjetnost i upravo je kroz izložbu ”Point of perception/tačka opažanja” krenula od samog procesa stvaranja, preispitujući status umjetničkog djela, a može se reći da je takvim pristupom pronikla u samu srž umjetnosti.

Problem vidi u nemogućnosti realizacije umjetničke ideje na našim prostorima uslijed nedostatka finansija, tehnike koja bi omogućila realizaciju, ali i podrške koje gotovo i da nema.

”Danas je problem na našim prostorima, a u pogledu umjetnosti, izražen i u tome čime zapravo barataš i raspolažeš, shvatiš da je zapravo jako tužno kad znaš da među tim mladim stvaraocima postoje neke sjajne ideje i koncepti a koje oni zapravo ne mogu realizovati, što zbog finansija, što zbog tehničkih uslova, ali i podrške koja nerijetko izostaje.” – završava Nada ovaj kratki razgovor.

Nada Arnaut svojim izlaganjem i umjetničkim djelovanjem, bez trunke sujete i želje za ”bitnošću”, a upravo je sujeta stereotipno prisutna kod gotovo svih umjetnika i onih koji bi se rado tako nazvali, zapravo odškrinula vrata onoga što treba biti i jeste umjetnost, kao što Vladan Desnica reče: Prava umetnost počinje onde gde prestaje sujeta.

Igor Svrdlin

Autor