“Pa jeste, iz Šukalove stranke, ali zato smo mi kupili drugu dvojicu, pa ću vidjeti jesmo li ih kvalitetno kupili, ako oni izdaju da imamo drugu dvojicu. Eto, hajd sad”.
Citat je ovo iz sada čuvenog audio snimka, objavljenog 17. novembra 2014. godine, u kome tadašnja premijerka Srpske, a danas srpski član Predsjedništva BiH, i istaknuta funkcionerka SNSD-a Željka Cvijanović govori nepoznatoj osobi da su koruptivnim radnjama obezbijedili kontinuitet vlasti Milorada Dodika, lidera pomenute stranke, a koja se prije 11 godina ozbiljno “zaljuljala”.
Kvalitetno kupljeni
Na početku snimka Cvijanovićeva drugoj osobi govori da se ne brine, a ova joj uzvraća da su to “sigurno ona dva papka”, nakon čega slijedi gore pomenuti citat. U vrhu SNSD-a tada očito nisu vjerovali u odanost dvojice naprednjaka, Adama Šukala i Gorana Đorđića, sa kojima su imali neophodna 42 glasa, pa su preduzeli akciju prema opozicionim poslanicima.
Okolnosti se i danas sjećaju manje-više svi poznavaoci političkih prilika u Srpskoj i BiH. Opozicija je “za dlaku” izgubila funkciju predsjednika Srpske, sa razlikom koja je bila dovoljno mala da je davala povoda i tvrdnjama da je “napuhana” nezakonitim radnjama. Svoj doprinos da iz svog konta “izbije” koji procenat dao je i opozicioni kandidat Ognjen Tadić, sa skandaloznim nastupom u TV duelu sa novim-starim predsjednikom Srpske Dodikom, kome je danas savjetnik na istoj funkciji. Inače, ovo je bio posljednji duel kandidata za predsjednika Srpske ili člana Predsjedništva, jer u narednih 11 godina više nije realizovan niti jedan, o čemu smo ranije pisali.
Nestašica javnih debata: Mediji hoće, ali političari ne žele
Istovremeno, Cvijanovićeva gubi izbore za srpskog člana Predsjedništva od opozicionog kandidata Mladena Ivanića, a broj poslanika i jednog i drugog bloka, kako u Narodnoj skupštini RS, tako i u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH, je bio toliko ujednačen da je vlast mogao formirati i SNSD ali i Savez za promjene (SDS, PDP, NDP).
Snimak u kojem Cvijanovićeva govori o kupljenim poslanicima objavljen je neposredno pred konstitutivnu sjednicu republičkog parlamenta, a mnogi su smatrali da je afera bila dovoljno velika te da ju Dodikova vlast politički ne može preživjeti. Tadašnja premijerka Srpske na snimku nije precizirala koja dva poslanika su kupljena, ali nije ni trebala. Na prvoj sjednici tadašnjeg skupštinskog saziva, dva poslanika koji su mandate dobili na listama opozicionih partija, naprasno prelaze u zagrljaj SNSD-ovog bloka. Riječ je o Iliji Stevančeviću i Vojinu Mitroviću. Stevančević je bio tadašnji lider Partije ujedinjenih penzionera, stranke koja je na izbore izašla u koaliciji sa najvećom opozicionom partijom, SDS-om. Mitrović je bio nekadašnji SNSD-ovac koji se okrenuo protiv dotadašnjih stranačkih kolega i koje je kao kandidat NDP-a optuživao za brojne nezakonite radnje. Slogan koji je koristio u predizbornoj kampanji bio je “Guram dalje”.
Snimak autentičan
Afera “dva papka” ustalasala je političku scenu, ali se vlast predvođena SNSD-om nije obazirala na nju te su djelovali kao da snimak nije ni objavljen.
Iz Saveza za promjene snimak su poslali u inostranstvo na vještačenje, tačnije Holandiju, a tadašnji lider NDP-a i jedan od najžešćih protivnika Dodikove vlasti, Dragan Čavić, saopštio je na konferenciji za medije rezultate.
“Snimak je autentičan, nije montiran i nije sinhronizovan, potvrdili su forenzičari iz Holandije. Glas sa snimka i glas premijerke iz intervjua RTRS-a je identičan. Nema naznaka da je snimkom manipulisano. Audiozapis je snimljen Android mobilnim telefonom sa adekvatnom aplikacijom. Premijerka zna ko ju je snimio”, izjavio je tada Čavić te precizirao da je vještačenje obavio Kraljevski forenzički institut iz Holandije.
Ni na pomenuto vještačenje nije reagovao niko iz tadašnje vlasti, koja i danas suvereno upravlja Srpskom. Nije reagovao ni MUP Srpske, niti nadležna tužilaštva.
Decenijska propuštena šansa
Reagovali su, zato, iz opozicije – negodovanjem i medijskim kritikama. I to je sve. Realna mogućnost da će sa HDZ-om BiH i SDA formirati vlast na nivou BiH (što su kasnije i učinili), u potpunosti su tadašnji Savez za promjene “umrtvili” kada je entitetski nivo u pitanju.
Prihvatanje mandata i odustajanje od blokada Narodne skupštine Srpske označile su “mirenje sa situacijom” i praktično “amnestiranje” političke korupcije kod nas. Rezultat olakog prelaska preko afere “dva papka” bio je poražavajuć i razoran. Ne desetine, već stotine poslanika i odbornika su u narednih 10 godina promijenili stranu bez bilo kakve reakcije, osim medijskih. Nenad Stevandić, Darko Banjac, Slavko Dunjić, Đorđo Krčmar, Ognjen Tadić, Dragan Čavić, Davor Šešić, Branislav Bojić, Darko Mitrić, Milan Tubin, Mićo Mićić, Zlatko Maksimović, Simona Žakula, Obren Petrović, Boris Jerinić, Predrag Vulin, Ljubo Ninković, Kostadin Vasić, Željko Babić, Dragan Galić, Nedeljko Milaković, Milan Radović, Zoran Talić, Aleksandar Trninić, Željko Dubravac, Radislav Dončić i stotine drugih u lokalnim parlamentima prešli su u stranke na čijim listama nisu birani.
Zašto ovo podsjećanje baš danas? Jer je u toku akcija MUP-a Srpske kodnog naziva “Blok”, koja na “meti” ima tri osobe i to upravo oko naslovne teme, odnosno kupovine odbornika. Ali glavni akter nije Dodik ili bilo ko iz koalicije okupljene oko SNSD-a već, ni manje ni više, nego Milan Miličević, lider SDS-a, stranke koju su “preletački” devastirali do neprepoznatljivosti.
Šta znamo o današnjoj akciji?
Pored Miličevića, uhapšeni su i potpredsjednik Skupštine grada Teslić Mehmed Dubravac i odbornik SDA Meša Jašarević.
Oni su uhapšeni u akciji kriminalističke policije zbog sumnje za korupciju. U toku istrage, prema informacijama iz MUP-a, policijski službenici su tokom proteklih šest mjeseci po naredbi nadležnog Suda oduzeli oko 90.000 KM koje potiču od koruptivnih radnji navedenih lica i isti je deponovan u sudskom depozitu.
“U toku su pretresi na lokacijama koje koriste lica lišena slobode u okviru koji se traga za još 250.000 KM koja potiču od navedenih koruptivnih radnji, a na osnovu kojih su trgovinom uticajem protivpravno promijenili skupštinsku većinu Skupštine opštine Teslić”, saopšteno je iz MUP-a Republike Srpske.
Policijska akcija u Tesliću uslijedila je nakon što je SDS vratio skupštinsku većinu u lokalnom parlamentu, i to prelaskom Jašarevića. Zbog napuštanja SNSD-ove većine on je optužen da je primio mito u iznosu od 250.000 KM. Jašarević je to negirao i poručio da je dobijao čak i prijetnje smrću zbog svoje odluke. On je istupio iz Kluba SDA koji podržava većinu sa SNSD-om i priključio se nezavisnom klubu kako bi podršku dao SDS-u, a u tom klubu se nalazi i Mehmed Dubravac. Svoj postupak je obrazložio time da nije htio koalirati sa SNSD-om u trenutku dok, kako je rekao, lider ove stranke narušava ustavno-pravni poredak BiH.
Teslić kao neosvojiva tvrđava
Podsjećamo, Teslić je u godinama iza nas postao svojevrsna bolna tačka SNSD-a i neosvojiva opoziciona tvrđava, a ulog za vlast Milorada Dodika dodatno je povećan nakon što je dugogodišnji načelnik te opštine imenovan za lidera najveće opozicione stranke u Srpskoj. Miličević je u oktobru prošle godine osvojio četvrti uzastopni mandat a iza sebe ima i referendum o opozivu koji je završio u svoju korist.
Interesantno, u svom trećem mandatu izgubio je skupštinsku većinu koju je do tada kontrolisao, te je vlast formirao blok okupljen oko SNSD-a, ali tada ta promjena nije bila predmetom bilo kakvih istraga.
Protiv Miličevića se već godinama vode razne istrage pred pravosuđem Srpske, ali su sve, do sada, završavale povoljno po njega te je i dalje neosuđivan.
Njegove stranačke kolege nemaju dilemu – današnja akcija predstavlja novi montirani proces protiv nekoga ko je označen kao neprijatlj “aktuelnog režima”.
“Riječ o detaljno osmišljenom planu montiranja procesa i kriminalizacije časnih ljudi putem režimskih stranačkih kanala, privatizovanog MUP-a i medija koje vlast kontroliše. Srpska demokratska stranka će koristiti sva demokratska i sredstva građanskog protesta da se suprotstavi otvorenom proglašenju rata opoziciji Republike Srpske od strane kriminalnog režima koji zloupotrebljava institucije Republike Srpske i MUP u sprezi sa režimskim medijima”, saopšteno je danas iz SDS-a.
Podršku Miličeviću uputio je i Ljubiša Petrović, gradonačelnik Bijeljine i član Glavnog odbora SDS-a, koji je situaciju uporedio sa sopstvenim iskustvom.
“Isti scenario: pretresi, optužnice, pritisci. Režim zna da nas ne može pobijediti voljom naroda, ne može nas kupiti, niti ućutkati – zato pokušava da nas slomi“, izjavio je Petrović, dodajući da “režim ne bira sredstva kada osjeti prijetnju za svoju korumpiranu vlast”.
