U 2017. u BiH osnovano desetak novih stranaka, sve što vam je potrebno je 300 KM i najviše 500 potpisa

Izbori u Bosni i Hercegovini biće raspisani u maju 2018. godine, a održat će se u jesen iste godine. Ukoliko želite učestvovati na izborima, a već niste član neke od više od 150 postojećih političkih stranaka, evo šta vam  je, osim volje i političkih ambicija, potrebno da osnujete svoju političku stranku.

Centralna izborna komisija BiH objavila je u svom godišnjem izvještaju iz 2016. godine da je u toj izbornoj godini Bosna i Hercegovina imala ukupno 149 registrovanih političkih stranaka. Budući da nemaju podatke iz 2017. godine, jer se godišnji izvještaji za tu godinu dostavljaju do kraja marta 2018. godine, tačan broj registrovanih političkih stranaka u ovoj godini biće znatno veći.

Nezavisni blok – na čijem je čelu Senad Šepić, Nezavisna bosanskohercegovačka lista – na čijem je čelu Ibrahim Hadžibajrić, Most 21 – čiji je čelnik Amir Reko, Narodna stranka – čiji je osnivač Ognjen Tadić, Izvorna Srpska – čiji je predsjednik Vitomir Popović, Snaga Hercegovine – čiji je koordinator za formiranje Slobodan Šaraba, Generacija obnove – čiji je predsjednik Frano Čirko i Hrvatska stranka BiH – Božo Skopljaković samo su neke od stranaka osnovanih 2017. godine.

Šta je potrebno za osnivanje političke stranke?

Projekt menadžer Koalicje Pod lupom Dario Jovanović objasnio je za Klix.ba da se uslovi za registraciju političkih stranaka razlikuju u entitetima, ali da su u principu vrlo jednostavni, mnogo jednostavniji nego prilikom registrovanja poslovnog subjekta.

“U Bosni i Hercegovini postoji 16 sudova na kojima se mogu registrovati politički subjekti, što znači da ne postoji ni jedinstven registar. Osim što ne postoji jedinstven zakon koji definiše osnivanje političkih stranaka na nivou države, ne postoje ni ujednačeni kriteriji u važećim zakonima na nivou entiteta i distrikta. Tako se u Federaciji BiH stranke osnivaju prema zakonu iz 1991. godine, prema kojem je potrebno 50 potpisa za registraciju, statut i 300 KM. U Republici Srpskoj i Distriktu Brčko su na snazi noviji zakoni, a zakonodavstva se u odnosu na ono iz Federacije BiH razlikuju uglavnom samo po broju neophodnih potpisa za registraciju. U RS-u je potrebno 500 potpisa punoljetnih građana, a u Brčkom 300”, kazao je Jovanović za Klix.ba.

Dodao je da Bosna i Hercegovina po broju političkih subjekata po stanovniku prednjači i u Evropi i u svijetu.

“Prema analizi Koalicije Pod lupom, u koju je bilo uključeno 40 država članica OSCE-a, uzimali smo zvanične podatke o broju registrovanih političkih subjekata od Centralne izborne komisije, koji je poslije 2014. godine bio blizu 130 registrovanih političkih stranaka u prosjeku. Po tome smo odmah nakon Bugarske. Međutim, kada uzmemo u obzir broj političkih subjekata koji se registruju za učešće na izborima, recimo na prošlim izborima je učestvovao 451 registrovani politički subjekt, to znači da na svakih 8.000 stanovnika imamo jedan registrovani politički subjekt, po čemu smo definitivno broj jedan”, rekao je Jovanović.

Zašto postoji toliko političkih stranaka?

Jovanović je na naše pitanje zašto su popularne političke stranke u Bosni i Hercegovini odgovorio da postoji više razloga, uz ostalo i zbog velikog izbornog plijena zahvaljujući komplikovanom sistemu i zbog niza tehničkih razloga kod samog procesa osnivanja političkih stranaka.

“Stranke su popularne zbog izbornog plijena i moći koja je u BiH u potpunosti izmještena iz sistema i prebačena u ruke stranaka. Ovdje stranke vedre i oblače, određuju sudbinu ljudi. Ljudi odlaze iz zemlje zbog političkih stranaka koje svoju politiku temelje na nečemu što se može nazvati političkom korupcijom – političko zapošljavanje, stranačko zapošljavanje, familijarno zapošljavanje, odlučivanje u rukama jednog čovjeka i slično. Kada je riječ o plijenu koji dobiju stranke, to je 12 milijardi maraka javnog novca na godišnjem nivou, 4.000 pozicija u vlasti, odnosno 4.000 političara koji se direktno biraju”, podsjetio je Jovanović.

Dodao je da Bosna i Hercegovina ima 30 hiljada kandidata po izbornom ciklusu, više od 140 hiljada ljudi po izbornom ciklusu koji se zaposle samo na izborni dan.

“Ako tome dodamo fenomen da ukupno trećinu zaposlenih čine ljudi zaposleni u javnom sektoru, od kojih je dobar dio zaposlen korupcijom, dobijamo glasačku mašineriju do čak milion ljudi. I ne trebamo se pitati zašto ljudi uvijek glasaju za iste. Neko je pristao na ustupak da mu stranka uradi određeni benefit, ali zauzvrat je i on dužan stranci”, zaključio je Dario Jovanović.

Autor